Training te velde nieuwsbrief najaar 2026
Het thema van deze nieuwsbrief is ‘klimaatverandering’. Ik heb een optimistische inslag maar heb zo mijn sombere momenten. Niet zozeer over de dingen die gebeuren in mijn directe omgeving maar vooral over hoe het gaat met de wereld. Mijn grootste frustratie is: hoe kan het dat de meest invloedrijke mensen op de aardkloot op zijn best helemaal niets doen met het klimaat? Komt Trump of Musk nooit buiten? Wat is er met onze Klimaatdrammer gebeurd? En waarom zag ik zo weinig mensen in de kracht van hun leven tijdens de Klimaatmars? Is dat defaitisme of realisme?
Het klimaat is er altijd en overal, dát kun je toch niet ontkennen. En laten we eerlijk zijn, je moet toch wel een behoorlijk bord voor je kop hebben om de veranderingen niet waar te nemen. Het heeft invloed op onze trainingen en wedstrijden. We hebben een heel mooie nazomer gehad, met tot in oktober uitzonderlijk mooi weer. Maar wat me vooral is bijgebleven dat het wéér een hete zomer was, met aanhoudende droogte. Ik heb het aan den lijve ervaren in Toscane, door in de volle zon bij 38° een berg op fietsen met een zwaar beladen fiets.Is het nog wel verantwoord om onder deze omstandigheden te gaan sporten?
Het antwoord is een volmonding ‘ja’, mits je dat op de juiste manier doet. Hierover lees je meer in het interview. Met het hitteprotocol krijg je concrete aanwijzingen hoe je nog steeds kunt sporten tijdens de hitte. Dat heeft de TTV-ers in ieder geval goed geholpen tijdens de hete editie van de marathon van Utrecht. Misschien is dat wel de beste collectieve prestatie van het jaar, dat we allemaal deze helletocht op een goede en verstandige manier hebben uitgelopen.
Verder was het vooral weer associëren op het thema. Je gaat lezen waarom de ‘brandweerpomp’ zo’n goede oefening is. En het recept laat zien dat iets (ver)branden ook heel lekker kan zijn. En de blik vooruit, ik hoop dat je door de evenementen in de agenda weer helemaal zin krijgt om te blijven bewegen nu het weer natter en kouder wordt.
Veel leesplezier!
TTV Trivia
Voor iedereen die de laatste maanden is aangehaakt, en als reminder voor de ‘oude hap’: dit zijn de ‘mores’ van Training te velde. Heel veel praktische informatie vind je op de TTV site, onder het tabblad “Over”, op de pagina “Sporten bij TTV” dit is meer wat je tussen de regels zou moeten lezen.
Bootcamp Licht, Gemiddeld, Zwaar, hoe serieus is dat niveauverschil?
Het grootste verschil is de lengte van de training (Bootcamp Licht 60 minuten Bootcamp Gemiddeld en Zwaar 75 minuten) maar het kan best wel eens zo zijn dat een Bootcamp Licht training zwaarder aanvoelt dan een bootcamp Gemiddeld training. Hoe kan dat? In de eerste plaats: door jezelf. Je kunt het namelijk zo zwaar -of zo licht- maken als je zelf wilt. Omdat we veelal met een timer werken kun je helemaal los gaan in de gegeven werktijd, of juist rustig aan doen. Daarnaast reik ik vaak varianten aan om een oefening lichter of zwaarder te maken (soms letterlijk door gewichten van verschillend gewicht aan te bieden). Dan kan het liggen aan de inhoud van de training. Ik maak per week 2 of 3 verschillende lesplannen en probeer daarin dan zoveel mogelijk te differentiëren. Train je meerder keren per week mee dan weet je dus zeker dat je een andere training krijgt. De ene training pakt zwaarder uit dan de andere. Dat kan liggen aan de opzet maar ook aan hoe jij die training verteert; je hebt nu eenmaal je individuele kwaliteiten en voorkeuren. Juist een training die je minder leuk vindt kan een groot trainingseffect hebben. Met dito spierpijn 😉.
Op de zaterdag is er steeds een wisselende trainer. Al zouden die allemaal dezelfde training doen is het nog anders, elke trainer brengt zijn persoonlijkheid mee, en zijn visie op bewegen.
En last but not least: de dynamiek van de groep. Is de sfeer ontspannen en wil de groep lekker bijkletsen onder het bewegen dan ga daar als trainer in mee. En soms ontstaat er juist een competitieve flow en zet ik je dat dan nog een beetje aan.
Hoe lang duurt een training?
Op de site staat: “De Bootcamp Licht trainingen zijn 60 minuten, de overige trainingen 75 minuten.” Maar de Bootcamp Gemiddeld training op zaterdag dan, die duurt toch maar 60 minuten? Dat klopt. Heel simpel dat gevecht heb ik verloren van mijn trainers. Ik vond dat we de training consequent Bootcamp Licht moesten noemen zij (we doen deze training per toerbuurt) gezien de zwaarte van de training Gemiddeld. En achteraf denk ik dat ze volkomen gelijk hebben: dit is vaak een pittige training. Waarom maak je er dan toch geen training van 75 minuten van? Omdat ik gemerkt heb dat veel mensen die komen sporten op de zaterdag het heel prettig vinden dat ze nog wat van de zaterdag overhouden. En dat geldt ook voor mijn trainers. Inmiddels is dit zo ingesleten dat ik dit niet meer ga veranderen. Iedereen weet waar hij aan toe is.
, hetWaar is de training?
Tenzij het code Oranje of Rood is gaan de trainingen altijd door. Alleen niet altijd op dezelfde plek. Het uitgangspunt is “Castellum, tenzij”. Bij slecht weer wijken we met de bootcamps (en de Gemiddeld looptraining op donderdag, die verhuist dan mee met de bootcamptraining) uit naar de vaste uitwijklocatie treinstation Utrecht Leidsche Rijn, onder de overkapping, bij de fietsenrekken aan de kant van de trap naar het bussenplein. Ik weet het, het is niet de meest gezellige locatie en ook niet echt centraal maar het is hoog en droog, (matig) verlicht, je hebt veel werkruimte en kunt vrijwel ongestoord de training doen. Is het onverwacht droog is heb je in de nabije omgeving veel uitwijkmogelijkheden.
Mocht het weer onverwacht omslaan, voor de ochtendtrainingen is er dan een uitwijk (het overdekte podium op het binnenterrein van het Castellum) voor de avondtrainingen is die er niet. Dat is de reden dat ik voor díe trainingen eerder geneigd ben uit te wijken naar het station.
Wanneer weet ik zeker waar we gaan trainen?
Ik kijk meerdere keren per dag naar de weersvoorspelling. Hiervoor gebruik ik verschillende weerapps. Op basis daarvan plaats ik vaak een vooraankondiging over een mogelijke verandering van trainingslocatie in de betreffende app trainingsgroep. Maar mocht je die oproep hebben gemist of zit je (nog) niet in die appgroep (er zijn er 6: Bootcamp Licht, Gemiddeld en Zwaar, en Hardlopen Lichtgevorderd, Gevorderd en Vergevorderd) dan weet je dat dus niet. Maar je hebt nog een informatiebron: PaynPlan. in het lesrooster staat altijd de correcte locatie.
Laatste-moment veranderen van locatie. Een voorspelling blijft een voorspeling zeker bij veranderlijk weer kan de voorspelling er de volgende ochtend heel anders uitzien dan de avond ervoor. Uiterlijk tot een uur voor aanvang van de training verandert de trainer nog van locatie maar dat doen we dan echt alleen als het noodzakelijk is. Wat het weer daarna ook gaat doen die locatie verandert daarna niet meer terug. Met het risico dat we tóch zeiknat worden of omgekeerd, voor niets zijn uitgeweken naar een overdekte plek.
Wijken we altijd uit naar het station?
Nee dus soms heb ik gewoon zin om ergens anders te trainen. Dat doe ik zeker met de loopgroepen. De bootcamptraining op de donderdag reist dan ook mee naar die locatie.
Nieuw is dat we vanaf volgend voorjaar/ zomer standaard in het Máximapark gaan trainen. Eendachtig het thema van deze nieuwsbrief: in de volle zon branden we weg op het plein bij Castellum dan is het beter en veel fijner om in de schaduw, in een groene omgeving, te trainen. De training is dan op het grasveldje naast de Lelievijver, achter de hoge brug (Beukenboslaan). Ook de loopgroepen verzamen bij warm weer bij de hoge brug.
Hoe werkt dat met de wachtlijst?
De trainingen op maandagavond en op zaterdagochtendtraining zijn goed bezet. Bij de zaterdagtraining is vrijwel altijd meer vraag dan aanbod. Het maximum aantal deelnemers zetten we dan op 16 in plaats van 14, in overleg met de trainer soms nog hoger. Maar vol is vol.
Zie je een rood streepje onder de training staan dan is het maximum aantal deelnemers bereikt. Je kunt je dan toch nog aanmelden. Je komt dan op de wachtlijst te staan. Als er een deelnemer afvalt en je staat bovenaan de wachtlijst dan schuif je automatisch door naar de deelnemerslijst.
Wat bij mij pijn doet is als ik weet dat er mensen op de wachtlijst staan en iemand die op de deelnemerslijst staat er fysiek niet is. De sporter op de wachtlijst hád dus mee kunnen sporten. Maar als je je niet afmeldt (in Paynplan, niet mij een appje sturen lees ik vaak niet of te laat) dan weet het systeem dat niet en schuift de eerstvolgende op de wachtlijst dus niet door. Meld je daarom altijd af voor de training. Dat kan kosteloos tot 3 uur voor de training. Bij overmachtsituaties begrijp ik heel goed dat je daar dan helemaal niet aan denkt maar informeer mij dan toch via een persoonlijk bericht, desnoods achteraf. In de meeste gevallen stort ik je krediet dan terug.
Trainen we door tijdens vakanties?
In principe gaan trainingen altijd door tenzij de training op een officiële feestdag valt én mits er genoeg animo is: minimaal 4 deelnemers. Bij een naderende vakantie is het verzoek om je tijdig aan- of aan te melden. Op die manier kan ik jullie weer tijdig informeren of een training al dan niet doorgaat of dat trainingen worden samengevoegd (op de maandagavond of woensdagochtend).
Ook tijdens de zomervakantie gaan de trainingen door, maar dan met een aangepast vakantierooster. Dat gaat waarschijnlijk ook gelden voor de week dat ik in Kenya zit, 11 t/m 19 maart 2027.
Geen 50Up
Ik geef het toe ben nogal van de proefballonnetjes. Het idee was een bootcamptraining op te zetten voor de wat oudere sporter. Ik geloof nog steeds in het concept (even compleet als de reguliere TTV bootcamps maar met iets meer rust, met meer lenigheids- en stabiliteitsoefeningen) en we hebben ook een aantal trainingen gedaan waarbij deze opzet succesvol in de praktijk is getest- en toch ga ik het (voorlopig) niet doorzetten. De belangrijkste reden is dat ik ben gaan inzien dat diversiteit in leeftijd, geslacht en (sport)achtergrond echt een verrijking is voor de groep. Er zijn soms trainingen waar alleen maar dames of alleen maar heren aan meedoen dat geeft echt een heel andere dynamiek dan met een gemengde groep. Niet per sé minder maar anders. Hetzelfde geldt voor leeftijd. De leeftijdsrange bij Training te velde is meer dan 50 levensjaar, veel van jullie zijn inmiddels de 50 gepasseerd. Maar wat zegt dat als ik naar mezelf kijk: soms voel ik me nog 20 soms voel ik me zo oud als ik daadwerkelijk ben (bouwjaar 1969).
Zolang iedereen zich op zijn gemak voelt bij zijn of haar trainingsgroep, waarom zou ik dan gaan discrimineren op leeftijd? Iedereen is anders en vraagt om een andere benadering dat staat los van leeftijd en geslacht. Iedere individuele sporter is me even lief. Ik hoop dat je je als jonge(re) sporter welkom voelt bij Training te velde, en voor de oudere sporters, dat je bij me blijft trainen als je merkt dat je ouder wordt. Maar ik wordt natuurlijk zelf ook ouder het kan zijn dat ik met het verstrijken van de jaren tot een anders inzicht kom. En wellicht ontstaan er op natuurlijke wijze 50-up groepen. Niet omdat we dat bewust willen maar omdat je de tijd niet kunt tegenhouden.
Extra bootcamptraining
De 50Up trainingen gaan dus niet door maar hiervoor in de plaats is er wel een reguliere training bijgekomen: een Bootcamp Licht training, op de dinsdagavond, van 19.15 tot 20.15 uur. Dit is een welkome aanvulling op de tot nu toe enige ander Bootcamp Licht training op de avond, de training van maandag. Deze training zit vaak op of tegen het maximum aantal deelnemers. Dus kun je niet op maandag of heb je geen zin om op de wachtlijst te staan doe dan mee op dinsdag.
en... we gaan weer trailen!
Ondernemen is zakelijke keuzes maken. Er was de laatste tijd te weinig animo voor de maandelijkse trails en de Start to Trail cursussen. Hou het er maar op dat we hiervoor aan de verkeerde kant van Utrecht wonen. Met bezwaard gemoed heb ik daarom de trailpagina van de site gehaald.
Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Na het memorabele Koning van Spanje trailweekend, een paar fijne spontane trails met TTV-ers en de Zevenheuvelentrail ben ik weer helemaal verloren: niets is leuker dan met je loopmaatje(s) in een ontspannen tempo en zonder tijdsdruk lekker moe te worden in de bossen of op de heuvels. O o wat gun ik jullie dat. We gaan voor een herkansing met de maandelijkse trailruns, in een iets andere opzet. We zoeken het dichter in de buurt dat wil niet zeggen dat het minder uitdagend wordt.
Lusje erbij
Het uitgangspunt is dat iedereen op zijn eigen niveau kan deelnemen. Hoe doen we dat het wordt geen doorlopende lange trail maar een trail die bestaat uit meerdere verschillende lussen. We starten steeds vanaf hetzelfde punt. Vanuit het ‘basecamp’ kun je 1, 2, 3 of 4 verschillende lussen lopen. Lus 1, 2 en 4 een korte lus van 5-8km lus 3 altijd wat langer (10-15km). In totaal kun je dus 25 tot 40km trailen. Je kunt op elk willekeurig moment in- of uitstromen. Tussendoor en na afloop is er uiteraard aandacht voor de inwendige mens.
Vanwege het uitgebreide programma beginnen we nóg eerder (8:30 uur), met een ‘early bird’ warmloopronde. Wil je uitslapen prima dan haak je aan vanaf lus 2 (9.00 uur). De kern van het programma is lus 3 (start rond 10.00 uur) die is altijd wat langer en/of uitdagender. We sluiten die lus af met laagdrempelige trailgerichte oefeningen, denk aan heuvelsprints, boomstam tillen en balansoefeningen. Maar als jij ondertussen liever aan de koffie gaat: prima. Voor de Die Hards is er dan nog een uitloopronde. We sluiten af ronde 3 en 4 af met een bijtankmoment met (zelfgemaakte) baksels.
Trail Sundays
Een ding weet je in ieder geval zeker: de trails zijn altijd op een zondag. De try-out voor de vernieuwde opzet is zondag 29 november. Locatie: de Soesterduinen. Basecamp is de parkeerplaats aan de Sparrenlaan 11 in Soest. Aanmelden via de kalender.
De vernieuwde trailpagina komt binnenkort op de site maar je kunt deze zondagochtenden vast blokken in je agenda: 10 januari, 7 februari, 28 maart, 18 april, 20 juni, 18 juli, 29 augustus, 10 en 31 oktober, 21 november en 12 december 2027.
Trailevenementen
De evenementen. Bij genoeg animo gaan we er weer een geweldig trailweekend van maken in Zuid-Limburg (Koning van Spanje Trail, vrijdag 7t/m zondag 9 mei of het daaropvolgende weekend, 14 t/m 16 mei). De inschrijving opent medio december. Daarnaast is het plan om mee te doen aan de Coast marathon (Noordwijk, 7 februari) en gaan we afzien in de Ardennen (trail de L’Ours, 20 juni). De Sunday Trails komen die maand dan te vervallen.
ttv lustrum
Training te velde bestaat volgend jaar 10 jaar en dat gaan we niet ongemerkt voorbij laten gaan. Met een flinke groep hardlopers gaan we in maart op hoogtestage naar Iten in Kenya maar de bootcampers worden zeker niet vergeten. Ik zit nog te broeden op een leuk en passend evenement. Dichter bij huis 😉 wellicht iets met oud-TTV-ers of met de aanhang erbij en/of iets met taarten bakken.
Maar wellicht heb jij een veel beter idee hoe we dit op een gepaste manier kunnen vieren! Neem dan vooral contact met me op. Ik zou het leuk vinden als we hiermee zoveel mogelijk TTV-ers kunnen betrekken.
ttv jack
Toen ik met de teamoutfit voor de lustrumreis bezig was dacht ik: waarom zou je alleen die groep in TTV kleding gaan steken? Hoe leuk zou het zijn als we- naast het bekende witte shirt- een kledingstuk hebben waar álle TTV-ers blij van worden. Dat moet dan iets zijn dat praktisch is, en functioneel. Toen kwam ik uit op een jack. Een sportjack dat je kunt dragen tijdens de training of op de fiets, voor- of na de training of de wedstrijd.
Het is een klassiek maar stijlvol en onderscheidend jasje geworden, een zwart trainingsjack met witte kleurpanelen op de buitenmouw en een witte rits, met zijzakken met rits en nauwsluitende elastieken manchetten. Op de rug komt uiteraard het TTV logo. En op de borst je initialen zodat je je jack tussen de andere TTV-jacks kunt uitvissen. De prijs van het jack is €55. Dat is de kostprijs.
Hoe kun je kenbaar maken dat je deze must-have wil. Ik deel een bestellijst in de appgroepen. Hierin kun je je registreren en je maat (uniseks) opgeven. NB. je bent dan nog tot niets verplicht de jas gaat pas in productie bij voldoende belangstelling. En dat is: 20 of meer bestellingen. Kun je niet wachten op die app? Stuur me dan een mail met je maat.
Om extra bestelkosten te voorkomen plaatsen we één gezamenlijke bestelling bij de leverancier. De eerste bestelronde loopt tot en met zondag 8 november. Je ontvangt een factuur per mail. Zodra alle betalingen zijn voldaan bestel ik de jacks en laat ik weten wanneer het jack naar verwachting beschikbaar is en waar je hem op kan halen. Heb je een jack besteld, zijn ze binnen en sta je op de deelnemerslijst dan neem ik je jack mee naar de training.
Fire hydrant
De fire hydrant (‘brandkraan’- ik gebruik de Yoga benaming ‘Plassende Hond’) is een oefening met het eigen lichaamsgewicht. De oefening verbetert de kracht en mobiliteit van de heupen. Dit maakt dagelijkse activiteiten makkelijker, zoals lopen, hardlopen, traplopen, opstaan van de vloer en bukken om schoenen aan te trekken. En het kan helpen om rug- en heuppijn te verminderen die ontstaat door langdurig zitten. Ofwel supergoede oefening. We doen hem daarom best vaak tijdens de trainingen, als opzichzelfstaande oefening of als opening van de ‘Kipchoge’ set. In dit artikel gaan we wat dieper in op deze eenvoudige maar zeer effectieve oefening.
Wat is de fire hydrant-oefening?
Het is een oefening op handen en knieën waarbij je één been gebogen opzij en omhoog beweegt- vergelijkbaar met een hond die een plasje doet bij een brandkraan of een boom. De oefening traint vooral de bilspieren (Gluteus Medius en Maximus). Deze spieren zorgen voor het zijwaarts en achterwaarts bewegen en roteren van de heup, en het stabiliseren van het bekken.
Daarnaast train je de heupadductoren en -abductoren. Deze zorgen voor balans, stabiliteit en een goede uitlijning van het onderlichaam tijdens het (hard)lopen. Dit is dus een keigoede oefening voor hardlopers! Samen met aanvullende coretraining (functie: stabiliseren van de wervelkolom en behouden van een goede houding) is dit misschien wel de belangrijkste krachtoefening.
Hoe doe je de Fire Hydrant?
Doe de beweging rustig en gecontroleerd, geen wilde zwaaibeweging.
Span je buikspieren aan. Trek je navel lichtjes in richting je ruggengraat. Dit helpt om je romp stabiel te houden en voorkomt dat je gaat compenseren met je onderrug.
Hou je knie in een hoek van 90 graden, gedurende de hele beweging.
Hou je heupen hierbij recht. Ofwel draai je heupen niet open als je je been zijwaarts omhoog beweegt, je bekken moet parallel aan de grond blijven.
Focus je tijdens de beweging bewust op het aanspannen van je bilspieren (aan de zijkant).
Ga niet overstrekken. breng je been alleen zo hoog als je kunt zonder dat je bovenlichaam mee gaat kantelen.
Dit instructiefilmpje laat zien hoe je de beweging uitvoert.
ttv agenda
Verder met Hardlopen
zaterdag 31 oktober t/m 28 november
Vervolgcursus op de beginnerscursus maar ook heel goed als op zichzelf staande cursus te volgen. Wil je je hardlopen een boost geven? Doe dan mee! zaterdag 31 oktober t/m 28 november van 10.00 tot 11.00 uur. In 5 afwisselende trainingen ga je werken aan hert verbeteren van je looptechniek en maak je kennis met verschillende hardloop trainingsvormen. Meer informatie en inschrijven.
Trecho Teamrun
zondag 8 november
Winnen is leuk. Maar samen winnen is nog leuker. Training Te Velde doet al vanaf de allereerste editie mee aan dit lokale hardloopevenement, een estafette voor teams van 3 lopers, vanaf sportpark “De Vryheit”(Desto). Elk jaar hebben we met teams op het podium gestaan. En ook dit jaar gaan we weer voor de prijzen. Maar zeker ook voor de gezelligheid want het is gewoon een geinig evenement, ook voor toeschouwers. Kom je sportmaatjes aanmoedigen. En wil je zelf nog meedoen, er is nog plek voor enkele teams.
TTV Trail Sunday
zondag 29 november
De eerste trailrun volgens het vernieuwde concept. We beginnen nóg eerder (8.30 uur). Je loopt 1, 2 of 3 lussen en/of doet mee aan de afsluitende kracht-conditietraining. Uiteraard wordt de inwendige mens niet vergeten.
Pietengym
zaterdag 5 december
Ook dit is een aardige traditie aan het worden. Sportpiet is weer bereid gevonden jullie flink onder handen te nemen. Na afloop ben je minstens zo moe als na een reguliere bootcamp. En/of misselijk van de pepernoten.
Dip & Run
Vrijdag 1 januari
Begin het jaar goed! Ga mee het water in en daarna jezelf warm-hardlopen op een bijzondere route van 6km. De beloning wacht aan het eind van de route, met oliebollen, Glühwein en warme chocolademelk. 12.00 uur Haarrijnse plas.
Cursus Beginnen met Hardlopen
zaterdag 9 januari
De loopcursussen zijn vanaf het najaar allemaal in het weekend. De wintereditie beginnerscursus start op zaterdag 9 januari (t/m 13 februari), aansluitend op de bootcamptraining.
cursus ‘Marathon van Utrecht’
zondag 24 januari
De datum van de Utrecht marathon is nog niet bekend maar zal naar verwachting op zondag 9 of 16 mei plaatsvinden. De inschrijving start binnenkort. Wil je je op een gedegen manier voorbereiden? Doe dan mee aan de marathoncursus. In 4 intensieve clinics verspreid over het jaar (24 januari, 7 maart, 18 april en 2 mei) werk je toe naar de wedstrijd. Je doet je trainingen zelf, volgens een op maat gemaakt trainingsschema. Meer informatie en inschrijven.
Interview met....
Het Nederlandse klimaat verandert, en dat vraagt om een flinke dosis aanpassingsvermogen van ons als recreatieve buitensporters. Maar wat staat ons de komende jaren écht te wachten, en hoe sporten we nog veilig, en met plezier? We leggen deze vragen voor aan drie TTV-ers, experts uit totaal verschillende vakgebieden: een meteoroloog, een stadslandbouwtuinder en een kinderarts.
Welkom Valerie, Michiel en Maartje! Willen jullie je introduceren?
Valerie: Ik ben kinderarts en train al hééeel lang bij Edwin, sommige periodes wat meer, en soms weer een tijdje wat minder, maar kom altijd weer terug op de vertrouwde plek. Mijn favoriete afstand is de 10km, al houd ik van extra uitdaging door elke jaar de Dam tot Dam te lopen en sinds vorig jaar ook 1x per jaar een halve Marathon! Even voor de beeldvorming ik heb geen huisartsenpraktijk maar meer een ziekenhuispraktijk.
Michiel: Hoi, leuk dat we over dit onderwerp gaan praten want voor mij is ‘het weer’ mijn lust en mijn leven. Ik ben Michiel Severin en ben bij Infoplaza verantwoordelijk voor alles wat met het weer te maken heeft. Ons kantoor staat in Houten, naast de hockeyvelden. De meeste luisteraars kennen Infoplaza denk ik niet, maar onze apps Weeronline, Weerplaza of Buienalarm waarschijnlijk wel. Ik ben 56, word al 36 jaar betaald om dit werk te doen maar het weer heeft mij vanaf mijn 6e al te pakken. Ik train op de woensdag, bij de Lichtgevorderden hardloopgroep.
Maartje: Ik werk als trajectbegeleider/ tuinder op de (sociale) tuinderijen van Utrecht Natuurlijk. Op de dagen dat ik niet aan agro fitness doe, ben ik nog steeds graag buiten- en in beweging. Bijvoorbeeld bij jouw bootcamptrainingen.
Wat is een merkbare verandering die jullie de afgelopen jaren in je dagelijkse werkpraktijk hebt gezien door de klimaatverandering?
Maartje: Je hebt wel een onderwerp te pakken! Gesprekken tijdens het wieden en schoffelen gaan geregeld over de zorgen over het klimaat en hoe we hier concreet zelf verandering in aan te brengen, door het verkleinen van je voetafdruk en vergroten van je handafdruk.
Met betrekking tot het verbouwen van vollegrondsgroente en klimaatverandering ervaar ik dat je je nog meer hebt te verhouden tot de weerssituatie zoals deze zich op dát moment voordoet. De pieken van zonneschijn, wind, regen en sneeuw worden steeds groter en sterker. En dat vraag ook om goed blijven observeren naar je gewassen. Wat hebben ze nodig en kunnen ze verdragen?
Valérie: Grappig. Wat ik vooral merk in mijn werk is dat de seizoenen minder voorspelbaar zijn geworden. Je ziet dat hooikoortsklachten eerder beginnen en langer aanhouden, en dat kwetsbare patiënten bij hitte sneller in de problemen komen. In mijn eigen werk als arts en hardloper merk ik dat ik steeds vaker moet nadenken over de omstandigheden waarin mensen functioneren.
Michiel: Voor ons als weermensen begon klimaatverandering al belangrijk te worden in de jaren 90. Toen merkten we dat een nieuw tijdperk aan het ontstaan was. Sindsdien hebben we veel tijd gestopt in het uitleggen: waar komt het door en wat gaat er gebeuren. Dat was iets wat we daarvoor nooit deden.
Hoe beïnvloedt de toenemende frequentie van extreme en onvoorspelbare weersomstandigheden de betrouwbaarheid van jullie weermodellen?
Michiel: Goede vraag! Het simpele antwoord is: totaal niet. Weermodellen bestaan uit wiskunde en natuurkunde. Dit zijn formules en als je daar getallen in stopt, komt er ook een antwoord uit. De modellen hebben dus geen enkele moeite met extreme weersomstandigheden. Als het ooit 50 graden wordt in Frankrijk en volgens het model staat de wind onze kant op, dan zal hij dus ook bij ons op extreem hoge temperaturen uitkomen. Als meteoroloog is het soms wel even slikken. Het model gaf 41 graden aan voor Nederland. Het record is 38 graden. Gaan we echt 40 graden in de verwachtingen zetten? Dat was een paar jaar geleden wel een bijzonder moment, een drempel die we moesten nemen. Is zo’n moment ook herkenbaar in de tuinbouw Maartje?
Maartje: Natuurlijk merken we dat het warmen wordt maar het raakt ons relatief weinig. Want met het verbouwen van groentes in de volle grond zonder bestrijdingsmiddelen faciliteer je als tuinder de meest gunstige groeiomstandigheden voor je gewassen. Je zorgt voor een goed doorlatende bodem zodat er biodiversiteit ontstaat en een plant kan groeien. De rest moet de plant zelf doen en ben je afhankelijk van de natuur.
Code Rood
We doen we bij TTV geen ruige dingen in de bergen of op het water maar het kan weer kan toch ook tijdens een training snel veranderen, en dat zal alleen maar nóg onvoorspelbaarder. Kunnen wij als buitensporters nog vertrouwen op traditionele weersvoorspellingen bij plotselinge, extreme omslagen?
Michiel: Ja hoor, als je één van onze apps gebruikt zit je veilig. Grote verschil met andere weer apps zoals die van Apple, Samsung of Buienradar is dat de meteoroloog bij ons de weermodellen kan aanpassen. Zo zie je altijd betrouwbare verwachtingen. Hij klopt soms misschien niet 100%, maar zit wel dicht bij de waarheid.
Welke specifieke meteorologische fenomenen (zoals valwinden, bliksem of hitte) vormen nu al een groter risico voor sporters dan twintig jaar geleden?
Michiel: Haha, je gooit er mooie termen tegen aan. Valwinden zijn van alle tijden en kom je zelden tegen. Zou ik mij geen zorgen over maken. Mocht je het een keer wel meemaken, dan is dat wel heftig hoor, maar vooral ook veel pech. Red. Wil je de gevolgen zien, loop eens het Stormpad bij Leersum.
Hetzelfde geldt voor de bliksem: die is niet anders dan vroeger. Even gevaarlijk, dus nooit met onweer in de buurt buiten zijn. Het nieuwe gevaar is echt de hitte. Je hoofd wil gewoon sporten, een PR lopen, enz. Je lichaam is getraind en doet wat het moet doen, tot het moment dat het de hitte niet meer kwijt kan. En dan gaat het bij sommige mensen ineens heel erg fout. Wij geven veel adviezen aan evenementen; de WK hockey, de Grand Prix in Zandvoort, Lowlands, maar soms ook loopwedstrijden. We geven dan ook altijd aan of er risico’s zijn op oververhitting zodat er maatregelen worden genomen. Maar de simpelste is uiteraard: vermijd hitte.
Voor de nabije toekomst, welke specifieke klimaatvariabele baart je momenteel de meeste zorgen?
Michiel: Dit is toch vooral hitte. Tussen 1950 en 2000 hadden we 14 dagen met 35 graden, toen had je zomers dat we niet eens boven de 30 graden uitkwamen. Voor zomerwarmte ging je naar Spanje en Frankrijk. Deze zomer beleefden we 5 hittegolven en het werd opnieuw ook meer dan 35 graden. Deze eeuw hebben we er nu al 49 gehad, en dat in 26 jaar tijd. En vakantie in Zuid-Europa? Steeds meer mensen willen dat niet meer. En het gaat nog veel erger worden: vaker 40 graden, soms 45+.
De NOS introduceert dit najaar na het Journaal van 20.00 uur een extra, verdiepend weerbericht. Ben je daar blij mee?
Michiel: Zeker, want De NOS is ook een klant van ons. Langere uitzendingen betekent dat we meer informatie aan hen gaan leveren. Ik ben benieuwd of veel mensen ernaar gaan kijken.
Merk je dat je rol verschuift van puur informeren naar actiever waarschuwen voor maatschappelijke risico’s?
Michiel: Waarschuwen is uiteraard prioriteit 1. Dat doen we niet in de extra weerjournaals, dat staat los van waarschuwen. Dat doen we via onze websites en apps. Wat we zien is dat er op dat gebied steeds meer wordt gevraagd van ons. Bijna alsof mensen zelf niet meer nadenken. We zijn continu op zoek naar de beste vormgeving, de juiste toon, en je juiste manier van berichten versturen. Niet te veel, niet te weinig, en voor iedereen te begrijpen. Daar besteden we veel tijd aan, ook trouwens aan het maken van betere modellen om juist dit goed te doen. Wel heel leuk om mee bezig te zijn. Want extreem weer… voor een meteoroloog is er niets mooiers dan dat. Dan staan we allemaal voor de ramen, of als het veilig kan willen we het buiten beleven.
moeder aarde
Maartje de winters worden zachter en natter en de zomers heter en droger. Zie je andere insecten, schimmels of plantenziekten oprukken?
Maartje: In mijn werk maak ik geen gebruik van bestrijdingsmiddelen en ben je dus ook afhankelijk van insecten. Een voorbeeld: door de hitte zijn er minder insecten overdag actief waardoor de bevruchting van de courgettes en pompoenenbloemen amper heeft plaatsgevonden. Daar heb je namelijk insecten voor nodig. Dat resulteert momenteel bij ons op de tuin in minder courgettes. Andere mogelijke oorzaak voor een lagere opbrengst kan watertekort zijn, of er is een schimmelbacterie die zich te goed doet.
Kun je die op traditionele manieren bestrijden of moet je heel anders gaan denken en werken?
Maartje: Uiteraard kun je nadenken over een andere manier van werken door te kiezen voor gewassen die goed tegen de wisselende weersomstandigheden bestand zijn. Inheemse spinazie is bijvoorbeeld een bladgroente die gevoelig is om door te schieten (in bloei schieten) door de warmte. Nieuw-Zeelandse spinazie daarentegen is een hele stevige spinazieplant die de wisselende weersomstandigheden beter verdraagt. Daarnaast zijn we bezig om een robuuster ecosysteem te creëren, meer verschillende insecten en planten die elkaar helpen.
Het weerbeeld wordt steeds grilliger maar ‘Gij zult leveren’. Hoe vang je dat op?
Maartje: Je kunt gaan kijken of er andere groentes en gewassen zijn die weersextremen beter kunnen verdragen. Maar bij de consument ligt ook een duidelijke verantwoordelijkheid. Dat begint met de mindset en het bewustzijn dat niet op ieder gewenst moment een bepaalde groente ter beschikking is of hoeft te zijn. Het eten met de seizoenen mee en weten waar je groente vandaan komen dragen hier aan bij. En dat het er niet altijd perfect hoeft uit te zien om goed te smaken. Bij de spinazie of sperzieboon uit de supermarkt zie je niet niet welke (mislukte) oogst en/of reis er aan vooraf is gegaan. Een groente mag best nog een plekje mag hebben om nog net zo smaakvol te zijn, al helemaal als het onbespoten is.
De meeste van ons hebben een tuin of tuintje. Heb je praktische tips om die toekomstbestendig(er) te maken?
Maartje: Start gewoon met je handen wroeten in de grond. Dat maakt je hoofd lekker leeg en laat je beseffen dat je slechts een onderdeel bent van een groter geheel. Dat besef en bewustzijn, draagt hopelijk bij aan de keuze’s die je maakt ten aanzien van het klimaat. Dus wip die tegels er uit en zet er wat groens voor terug, met voorkeur wat inheems. Ben je ook lekker actief en weet je waarvoor je wekelijks aan het bootcampen bent. Die tegel staat gelijk aan een dumbell.
rode konen
TTV-ers hebben dit jaar onder uitdagende omstandigheden gelopen. Wat doet hardlopen op gloeiend asfalt bij zeg 25+ graden met de warmteregulatie van een recreatieve loper, en wanneer loopt iemand écht risico op een zonnesteek of hitte-uitputting?
Bij inspanning produceert je lichaam veel warmte. Die moet kwijt kunnen via de huid, vooral door zweten en verdamping. Op gloeiend asfalt krijgt je lichaam daar nog een extra uitdaging bij: de omgeving is warm, je kunt warmte van de ondergrond en straling opnemen en je lichaamstemperatuur loopt sneller op. Bij 25 graden kan een gezonde, recreatieve loper dus al behoorlijk veel warmte produceren. Dat betekent niet dat 25 graden op zichzelf gevaarlijk is. Een rustige duurloop in de schaduw is iets heel anders dan een halve marathon op tempo in de volle zon.
Sporten in extreme hitte is sowieso niet gezond maar vanaf welke temperatuur- en luchtvochtigheidswaarden zou je als hardloper een intensieve training of wedstrijd moeten staken om acute hittestress te voorkomen?
Er bestaat niet één temperatuur waarbij iedere hardloper moet stoppen. Het gaat niet alleen om de temperatuur maar ook om de luchtvochtigheid. Het is sowieso goed om zowel temperatuur als luchtvochtigheid samen te wegen qua risico’s. Tot ongeveer 20-25 °C, bij normale luchtvochtigheid, kun je prima hardlopen, maar pas je tempo aan bij felle zon. Pas bij een temperatuur van 20-25 °C intensieve trainingen aan, kort ze in of verplaats ze naar de ochtend/avond. Boven 30°C, zeker in de volle zon: geen zware intervaltraining of wedstijd op tempo. Bij hoge luchtvochtigheid; schaal eerder af. Zweet verdampt namelijk minder goed, waardoor je minder effectief afkoelt.
Door de milde winters begint het pollenseizoen in Nederland soms al in februari en loopt het langer door. Ik dacht dat ik over mijn hooikoorts was gegroeid maar helaas de laatste paar jaar zit ik soms weer behoorlijk te snuffen en heb ik last van geïrriteerde ogen- en daar ben ik vast niet de enige in. Maar goed dat zijn nog milde verschijnselen. Het wordt er niet fijner op als je al last had van longklachten. Wat adviseer je bootcampers en hardlopers die door allergieën merken dat hun sportprestaties en longinhoud achteruitgaan?
Dat klopt; een warmer klimaat kan het pollenseizoen vervroegen, verlengen en intensiveren. In Nederland begint het seizoen doorgaans al in januari met els en hazelaar; later volgen onder andere berk, gras en kruiden. Ook luchtverontreiniging kan klachten versterken. Als je gevoelig bent voor pollen, en je merkt dat je neus dichtzit, ogen tranen of ademhaling slechter wordt, dan kan dit komen door pollen. Het hoeft niet te betekenen dat je conditie achteruit gaat. Het betekent echter wel dat je er rekening mee moet houden dus houdt de pollenverwachting in de gaten, en train liever op een moment /locatie met minder blootstelling. Als je echt aanhoudende klachten hebt, blijf alert of het door pollen komt of dat er toch sprake is van astma/bronchiale hyperreactiviteit. Bezoek dan de huisarts!
Vroeger dacht je als sporter niet echt na over een medische voorbereiding voor je training of wedstrijd. Tegenwoordig maak ik voor mijn langere hardloopwedstrijden een drinkplan, heb ik tijdens trailruns standaard een tekenpen bij me en smeer ik me al vanaf het voorjaar in met factor 50 en draag ik een petje en een zonnebril. Goed bezig hoop ik dat je denkt maar wat is écht essentieel om op een gezonde manier nog jaren buiten te kunnen sporten?
Het Belangrijkste is om je eigen grenzen goed te kennen en goed te kijken naar de weersverwachting en omstandigheden. Wat je noemt zijn allemaal goede acties. En extra: herken alarmsignalen! Verwardheid, flauwvallen, ernstige benauwdheid of een snel verslechterende toestand zijn geen normale trainingsverschijnselen.
En train niet alleen op prestatie, maar ook op duurzaamheid. Dus ken jezelf, soms is het slimmer een keer een training over te slaan dan om een waarschuwing te negeren!
We hebben het nu over hardlopen. Maar als je kijkt naar de bootcamps- kracht en cardio door elkaar heen- neemt de belasting bij hitte tijdens bootcamptrainingen ook behoorlijk toe. Ook bootcampers zullen tijdens de training goed moeten letten op hydratatie. Hoe moeten zij hun drinkgedrag aanpassen als de temperaturen in Nederland structureel stijgen?
Bij bootcamp is het extra verraderlijk omdat je vaak afwisselend kracht en cardio doet. Je voelt misschien minder continu de inspanning van hardlopen, maar je produceert wél warmte. Dus begin goed gehydrateerd aan een training, een drink regelmatig kleine hoeveelheden. Sport je langer dan één uur, of zweet je heel veel zweet tijdens de training voeg dan elektrolyten toe aan je water of gebruik drankjes waar het al in zit.
Als je één dringende aanbeveling mag doen aan beleidsmakers vanuit jouw vakgebied om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, welke zou dat dan zijn?
Valerie: Maak gezondheid een harde randvoorwaarde bij klimaatadaptatie. Niet eerst een mooie stad ontwerpen en daarna kijken of mensen er gezond kunnen leven, maar vanaf het begin samen met medische experts bepalen wat nodig is: bv meer groen en schaduw, maar ook goede hitteplannen en duidelijke afspraken met de zorg.
hitteprotocol voor buitensporters
Als de thermometer in Nederland richting de 25°C of hoger stijgt, gelden de volgende regels om hittestress, zonnesteken of uitdroging te voorkomen.
Ga over op een tropenrooster
Train uitsluitend in de vroege ochtend (vóór 09:00 uur) of late avond (ná 21:00 uur). Mijd de middagzon en de namiddag, wanneer het asfalt de meeste warmte uitstraalt.
Mijd de asfaltoven
Kies als trainingslocatie voor onverharde paden, parken of bosgebieden. De temperatuur ligt hier door de schaduw en verdamping van bomen al snel 3 tot 5 graden lager dan in een versteende omgeving.
Pas je tempo en intensiteit aan
Train op hartslag of gevoel, niet op snelheid. Schroef de intensiteit van je training met 20% tot 30% terug.
Hydrateer proactief
Drink in de 2 uur vóór de training al minimaal 500 ml water. Duurt de training langer dan 60 minuten? Neem dan een bidon mee (bij voorkeur met elektrolyten om zoutverlies op te vangen) en drink elke 15 minuten een paar flinke slokken.
Smeren en kleren
Draag lichte, ademende en loszittende sportkleding. Breng zonnebrandcrème op (minimaal factor 30, zweetbestendig) en draag een pet en zonnebril.
Ken de alarmsignalen
Stop direct bij duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, kippenvel bij hitte, of plotselinge extreme vermoeidheid. Zoek de schaduw op en koel je nek en polsen met water.
flammkuchen
De flammkuchen (of Flammekueche) komt uit de Elzas, een steek in het Noord-Oosten van Frankrijk. Zijn naam heeft het te danken aan de bereidingswijze: de ‘vuurkoek’ bereid je snel en op zeer hoge temperatuur in een houtoven. Een flammkuchen heeft net als een pizza een dunne, knapperige bodem en een topping met kaas maar is net even anders. Drogere bodem maar vollere (o.k. vettere) smaakbeleving.
Een flammkuchenbodem maak je zonder gist. Omdat er geen gist in zit hoeft het deeg niet te rusten of te rijzen- je kunt het na het kneden direct uitrollen en beleggen.
Traditioneel is flammkuchen belegd met een mengsel van kaas, dunne uienringen en reepjes spek. Gooi je er ook crème fraîche of kwark op dan heet het een ’tarte flambée’. Nogal zwaar op de maag dus. Wij gaan voor een lichtere en vegan variant.
Ingrediënten
deeg
150 gram bloem + extra om te garneren
70 gram water
1 eetlepel neutraal smakende olie
1/2 theelepel zout
toppings
100 ml (vegan) crème fraîche
Aardappel, dun geschaafd
Venkel, dun geschaafd of 1 kleine (rode) ui, in dunne ringen
50 gram vegan pittige vegan geraspte kaas (optioneel)
5 cherrytomaatjes, gehalveerd (optioneel)
tempeh bacon*
Bereiding
Doe de bloem met water, olie en zout in een kom en meng tot er een rommelig deeg ontstaat. Kneed dit deeg een paar minuten door tot het een mooie gladde deegbal vormt. Zet het deeg even apart in de koelkast om te rusten dan kan het straks makkelijk uitgerold worden. Bereid ondertussen de toppings voor.
Verwarm de oven voor op 220 graden (hetelucht 200°). Heb je een pizza-oven, nog beter! Dan wordt de bereidingstijd navenant korter. Let erop dat de ‘spekjes’ niet verbranden.
Rol de deegbal met een deegroller op een schoon werkoppervlak uit tot een mooie rechthoekige of ovale lap met een dikte van 2-3 mm. Bedek een ovenrooster met bakpapier en leg het deeg hier op. Smeer de crème fraîche met een lepel uit over het deeg en verdeel de ui of venkel en eventueel de tomaatjes er over.
Bak de flammkuchen 10-15 minuten tot het deeg aan de randen goudbruin is. Voeg de laatste 5 minuten de ‘spekjes’ toe.
Eet smakelijk!
*tempeh bacon
Ik probeer vegetarisch te eten maar de geur van bacon… onweerstaanbaar. Het is erg lastig om de smaak van gerookt gebakken spek na te maken. Ik gebruikte daarvoor liquid smoke maar sinds de uitzending van de Keuringsdienst van Waarde weet ik dat rookaroma’s genotoxische stoffen kunnen bevatten. Dit betekent dat ze schade kunnen toebrengen aan het DNA in cellen. En dat wil je niet. De Europese Unie werkt aan daarom aan een verbod op het gebruik van rookaroma’s in levensmiddelen. Maar gebruik je net als ik wel nog wel eens gerookte paprikapoeder als smaakmaker, de hoeveelheid die je dan binnenkrijgt is zó gering dat het effect in een gezond eetpatroon verwaarloosbaar is. Maar wij gaan voor een rookvrij alternatief!
Nothing beats the original maar de diepe, nootachtige smaak van geroosterde sesamolie gecombineerd met het zoute van sojasaus en het umami van gefermenteerde bonenpasta bootst de hartige rijkdom van gerookt eten behoorlijk goed na. Je zou dit ook kunnen maken met tofu (marineert beter) maar dan mis je de stevige bite. Deze ‘spekjes’ zijn ook super lekker in een salade of bij de boerenkool.
100 gram tempeh
1/2 eetlepel sojasaus
1/2 eetlepel azijn
1 theelepel miso pasta
1 eetlepel (sesam)olie
olie om in te bakken
Snij de tempeh in reepjes. Meng de sojasaus, azijn, sesamolie en misopasta. Doe de tempeh erbij en schep om tot de tempeh overal bedekt is met de marinade. Even laten staan. Dan bakken/ grillen etc.
